Kan een gemeente nieuwe moskeeën of islamitische scholen verbieden?

Claim: “In Súdwest-Fryslân komt geen nieuwe moskee en geen islamitische school.”

Verkiezingsprogramma PVV Súdwest-Fryslân

Oordeel: niet uitvoerbaar binnen de huidige wetgeving

De uitspraak komt uit het verkiezingsprogramma van de PVV in Súdwest-Fryslân. In dit programma stelt de partij dat zij geen nieuwe moskeeën of islamitisch onderwijs in de gemeente wil toestaan. Volgens de partij past dit niet bij de lokale cultuur en identiteit.

Om te beoordelen of deze belofte daadwerkelijk uitvoerbaar is, is gekeken naar de Nederlandse wetgeving, in het bijzonder de Grondwet. Artikel 6 van de Grondwet bepaalt dat iedereen in Nederland het recht heeft om zijn of haar religie vrij te belijden, zowel individueel als in gemeenschap met anderen. Dat betekent dat religieuze groepen in principe de vrijheid hebben om samen te komen en hun geloof te praktiseren.

Daarnaast stelt artikel 1 van de Grondwet dat iedereen in Nederland gelijk behandeld moet worden en dat discriminatie op grond van onder meer religie niet is toegestaan. Een gemeente mag daarom geen beleid maken dat één specifieke religie anders behandelt dan andere religies.

Ook artikel 8 van de Grondwet beschermt het recht op vereniging en samenkomst. Beperkingen op dit recht zijn alleen mogelijk wanneer dit noodzakelijk is voor de openbare orde of veiligheid. Gemeenten kunnen via lokale regels, bijvoorbeeld in een Algemene Plaatselijke Verordening (APV), wel voorwaarden stellen aan locaties of gebruik van gebouwen. Die regels moeten echter neutraal zijn en mogen niet specifiek gericht zijn op een bepaalde religie.

Conclusie
De wens om geen nieuwe moskeeën of islamitische scholen toe te staan kan politiek worden uitgesproken, maar binnen de huidige Nederlandse wetgeving is een dergelijk verbod niet eenvoudig uitvoerbaar op gemeentelijk niveau. Grondrechten zoals vrijheid van godsdienst en gelijke behandeling maken dat gemeenten religies niet kunnen uitsluiten. Daarom lijkt deze belofte juridisch moeilijk realiseerbaar binnen de bestaande regels.